काठमाडौं । अन्तराष्ट्रिय सञ्चारमाध्यम्का अनुसार,अमेरिकाले युक्रेनलाई ५०० वटा प्याट्रियट मिसाइल बिक्री गर्न स्वीकृति दिएको छ। यी मिसाइलहरू रूसी आकाश आक्रमणहरू विरुद्ध रक्षाका लागि अत्यन्त आवश्यक छन् । तर युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेंस्कीले यी मिसाइलहरू आउन “केही वर्ष” लाग्न सक्ने चेतावनी दिएका छन् । अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले भनेको छ कि यी उन्नत एब्ऋ(घ इन्टरसेप्टर मिसाइलहरूको लागत २। १ अर्ब डलर (लगभग १।६ अर्ब पाउन्ड) हुनेछ र यो पूर्ण रूपमा युरोप र क्यानडाका सहयोगी देशहरूले वित्तपोषण गर्नेछन् । शुक्रबार राति जेलेंस्कीले फेरि अमेरिकाबाट प्याट्रियट मिसाइलहरू चाँडो उपलब्ध गराउन आह्वान गरे । उनका अनुसार यी मात्र रूस मिसाइलहरू रूसी घातक ब्यालेस्टिक मिसाइलहरू खसाल्न प्रभावकारी छन् ।
यो निर्णय जेलेंस्की र डोनाल्ड ट्रम्पबीचको विवादपछि आएको हो। यसअघि अमेरिका र रसियाबीच डिजेल सम्झौताका लागि रसियामाथि प्रतिबन्ध खुकुलो पारिएको थियो । ट्रम्पले युक्रेनले नयाँ नेता चुनेर रसियासँग युद्ध अन्त्य गर्न सम्झौता गर्नुपर्ने बताएका थिए। रसियाले २०२२ को फेब्रुअरीमा युक्रेनमा पूर्ण आक्रमण गरेको थियो भने यसअघि क्रिमिया र डोनबासका केही भाग कब्जा गरेको थियो। २० अक्टोबरमा जेलेंस्कीले ओस्लोमा अमेरिकी प्रतिनिधिहरूसँग वार्ता गरेपछि तनाव कम भएको थियो।शुक्रबारको वक्तव्यमा अमेरिकी विदेश मन्त्रालयले भनेको छ, “यो प्रस्तावित बिक्रीले अमेरिकाको विदेश नीति र राष्ट्रिय सुरक्षा उद्देश्यलाई समर्थन गर्नेछ किनकि यसले युरोपमा राजनीतिक र आर्थिक स्थिरताका लागि योगदान गर्ने साझेदार देशको सुरक्षा सुधार गर्छ।”मन्त्रालयले थपेको छ कि युक्रेनले यो खरिद क्यानडा, जर्मनी र नर्वेको JUMPSTART कार्यक्रम तथा राष्ट्रिय कोषमार्फत, युरोपेली संघको युक्रेन सहयोग ऋणबाट वित्तपोषण गरेर तिर्नेछ। मुख्य ठेकेदार अमेरिकी कम्पनी लकहिड मार्टिन हुनेछ र यसमा “कुनै पनि अमेरिकी रकम संलग्न छैन।”उता, न्द्दण् विदेश मन्त्रीहरूको बैठकमा युरोपेली कूटनीतिज्ञहरूले रूसी विदेश मन्त्री सेर्गेई लाभ्रोभको उपस्थितिमा विरोध जनाउँदै आधिकारिक तस्बिरका लागि उभिन अस्वीकार गरे। बैठक अट्लान्टामा अमेरिकी विदेश मन्त्री मार्को रुबियोले आयोजना गरेका छन्।बेलायती विदेश सचिव एड मिलिब्यान्डले लाभ्रोभलाई सिधै भने, “म रूसी विदेश मन्त्रीलाई स्पष्ट भन्न चाहन्छु – हामी सबैलाई थाहा छ यो युद्धमा आक्रमणकारी को हो।” उनले रूसी सरकारले युक्रेनमा निर्दोष नागरिकहरूको हत्या गरेको आरोप लगाए।जेलेंस्कीले यस हप्ता भनेका थिए कि युक्रेन लगभग एक महिनादेखि अमेरिकाबाट महत्वपूर्ण मिसाइल आपूर्ति स्वीकृत हुन कुर्दै छ, जसको अभाव गम्भीर रूपमा देखिएको छ।शुक्रबार राति एक्स ९ट्विटर० मा पोस्ट गर्दै उनले अमेरिकी घोषणाको स्वागत गरे तर युक्रेनलाई प्याट्रियट मिसाइलहरू “अहिले नै” चाहिने बताए।उनका अनुसार रूस भन्दा पहिले ऊर्जा पूर्वाधारमाथि आक्रमण बढाउँदै छ। पछिल्ला दुई हप्तामा युक्रेनको पावर ग्रिडका महत्वपूर्ण भागमा ३० भन्दा बढी रूसी आक्रमण भएका छन्।किभलाई यी इन्टरसेप्टरहरूको ठूलो आवश्यकता छ तर विश्वव्यापी रूपमा यी मिसाइलहरूको अभाव छ किनकि अमेरिका आफैं इरानविरुद्धको युद्धमा यी प्रयोग गरिरहेको छ।यो अर्डर नयाँ उत्पादनका लागि हो, मौजुदा मिसाइलहरूका लागि होइन। त्यसैले युक्रेनलाई छिटो डेलिभरी हुने सम्भावना कम छ।प्याट्रियट मिसाइलहरूको उत्पादन समय लामो हुन्छ। अमेरिकी रक्षा मन्त्रालयका अनुसार वर्षमा जम्मा ६०० वटा मात्र उत्पादन हुन्छन्।जुलाईमा ट्रम्पले भनेका थिए कि वाशिङटनले युक्रेनलाई प्याट्रियट मिसाइल उत्पादनको इजाजत दिन “सहमत भएको छैन” – जबकि तीन हप्ताअघि मात्र यस्तो अधिकार दिने प्रस्ताव गरेका थिए।
