विष्ट बा किन मुलधारका मिडिया र बुद्धिजीवीको नजरमा परेनन ?

गएको माघ ४ गते शुक्रबार नेपालका प्रथम मानवशास्त्री भन्न सकिने वा नेपालका प्रथम मानवशास्त्री भन्दा फरक नपर्ने डोरबहादुर विष्टको ९२ औं जन्म-जयन्ती हो । तर, दुःखको कुरो उनी विगत २३ वर्षदेखि वेपत्ता छन् । उनी जिउँदै छन् कि ? बितिसके ? कसैलाई अत्तोपत्तो छैन । स्मरणीय छ, विसं २०५२, चैत १ मा जुम्ला जिल्लाको चौधविशा क्षेत्रमा खस जातिका सम्बन्धमा अध्ययन गर्न गएका डोरबहादुर विष्ट विसं २०५३ पुसदेखि हालसम्म व...

नेपाली कांग्रेस, हिन्दु धर्म र भारतको राज्यसभामा मोदीको हार

नेपाली कांग्रेसको १३ महाधिवेशन भएको निक्कै लामो समपछि नेपाली कांग्रेसको महासमिति गएको मंसिर–२९ देखि पुस–३ सम्म भेला काठमाण्डौमा सम्पन्न भएको थियो । तर, नेपाली कांग्रेसको महासमिति बैठक अपेक्षा मंसिर ७ सम्म लम्बिएको थियो । तर, नेपाली कांग्रेसको महासमिति भेला लम्बिनुमा भेलामा उपस्थित भएका नेता तथा कार्यकर्ताहरुले कसरी वर्तमान सरकारको गलत कामकारबाहीको भण्डाफोर गर्ने, आप्mनो दलको तत्कालीन राजनैतिक कार्...

कुलुङ नयाँ वर्ष र मिनारी-दाचाम्

राष्ट्रिय जनगणना २०६८ अनुसार नेपालमा एकसय २५ जातजाति र एकसय २३ भाषाभाषी छन् । ती जातजाति र भाषाभाषीमध्येमा पर्ने एक जाति हो-कुलुङ । तर, नेपाल सरकार र केही आईएनजिओ/एनजिओले भने हालसम्म कुलुङ जातिलाई अन्य जातिसरह अलग्गै जातिका रुपमा मानीसकेका छैनन् । अर्थात् आदिवासी जनजाति उत्थान राष्ट्रिय प्रतिष्ठान ऐन २०५८ को दफा दुई (क) अनुसार कुलुङ जातिलाई हालसम्म सूचीकृत गरिएको छैन । तापनि कुलुङ जातिले २०५७/०५८ ...

खारेज हुनुपर्छ, आदिवासी जनजाति प्रतिष्ठान

ज्ञातव्य रहोस्, विसं २०६२/०६३ को जनआन्दोलनपछि नेपालका उत्पीडित समुदाय र वर्गले राज्यबाट अरु बढी अधिकार पाएको हो । यस्तै नेपालमा त्यो बेला नेपाल सरकारले जाति सूचीमा सूचीकृत गरेको ५९ आदिवासी जनजातिमा नपरेका कुलुङ लगायतका जातिहरुले आपूmहरुलाई पनि प्रतिष्ठान ऐनले तोकेको आधारहरु प्रशस्तै भएकोले ‘आदिवासी जनजाति सूची’मा सूचीकृत गर्नुपर्ने भनी माग राखेर आन्दोलन गरीरहेको थियो । यसरी सूचीकरणको आन्दोलनले पनि...

पञ्चायतकालदेखि गणतन्त्रसम्म भोगेकी विष्णुदेवी

काठमाडौं । संसारमा धेरै प्रकारका मानिसहरूको जन्म हुन्छ । जसरी हरेक मानिसका आवरण फरक हुन्छन् । त्यसरी नै इच्छा, चाहना र क्षमता फरक–फरक हुन्छन् । जस्तो देखिन्छ, त्यो सत्य नहनु पनि सक्छ । कुनै कुनै घटनाहरू कल्पनाभन्दा पनि फरक हुन्छन् । जसरी कालान्तरदेखि नै युगीन परिवर्तनको लागि उमेर, जवानी, गाली, घृणा, सबै सबैको सामना गर्दै समाजमा सच्चा नागरिक भएर बाँच्न र विकासलाई आत्मसाथ गर्दै अगाडि बढ्दै आएकी एक क...

यसरी मारिएका थिए टिम्बुरवोटे सोलुखुम्बुमा कांग्रेस कार्यकर्ता

सोलुखुम्वु जिल्लाको सोलुदुधकुण्ड नगरपालिका वाडं नं. ११ मा टिम्बुरवोटे पर्दछ । समुद्रि सतहवाट करिव ८ हजार फिट भन्दा माथी रहेको टिम्बुरवोटे घना जगंल भित्र एक ओडार छ । जुन ओडारको महत्व वि.सं. २०३१ सालपछि मात्र थाहा भयो । नेपाली प्रजातान्त्रिक आन्दोलनका चार दशक लामो कालखण्डमा टिम्बुरवोटेको इतिहास पृथक रहन पुगेको छ । नेपाली कांग्रेसद्धारा सञ्चालित शसत्र आन्दोलनको आखिरिमा टिम्बुरवोटे ओडारमा १६ जना सपुत ...